Το Πάσχα στα Βελανίδια είναι το κάτι άλλο. Τα σπίτια και τα σοκάκια έχουν ασπριστεί, ενώ η  φύση τριγύρω δημιουργεί το τέλειο σκηνικό με παπαρούνες και αγριολούλουδα να ατενίζουν το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου. Στις παρακάτω γραμμές, προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε τα δρώμενα της Μ. Παρασκευής στο χωριό μας.

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι ημέρα απόλυτου πένθους για όλη τη Χριστιανοσύνη, απόλυτης αργίας και νηστείας. Είναι η ημέρα που γίνεται η κορύφωση του Θείου Δράματος, όπου κορυφώνονται τα Πάθη του Χριστού και γίνεται η σταύρωσή Του το ξημέρωμα τις ίδιας ημέρας.

ΚΑΛΑΝΤΑ
Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής ομάδες παιδιών γυρνούν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν το μοιρολόι «Σήμερα μαύρος ουρανός», γνωστό και ως «Μοιρολόι της Παναγίας», το θρησκευτικό τραγούδι που ιστορεί τη σταύρωση του Ιησού και εκφράζει τον πόνο της Αγίας  του Μητέρας. Τα Κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής, όπως τα ονομάζει η Λαογραφία, τείνουν σήμερα να εκλείψουν. Παρ’ όλα αυτά κατά τη διάρκεια του στολισμού του Επιταφίου οι γυναίκες συνηθίζουν να ψάλλουν μέχρι και σήμερα το «Μοιρολόι της Παναγίας».

Ο ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ
Το  πρωί της Μεγάλης Παρασκευής, οι γυναίκες στολίζουν τον ξυλόγλυπτο επιτάφιο με κάθε λογής μυρωδάτα και μη, ανοιξιάτικα λουλούδια. Τα λουλούδια συνήθως μαζεύονται νωρίς το πρωί από τους κήπους και τις αυλές των σπιτιών και είναι όλων των ειδών μιας και την άνοιξη όλη η φύση μοσχοβολάει.
Το βράδυ μετά το πέρας της ακολουθίας, οι πιστοί συνηθίζεται να παίρνουν λουλούδια από τον Επιτάφιο, καθώς αυτά θεωρούνται ευλογημένα. Παλαιότερα τα τοποθετούσαν στο εικονοστάσι του σπιτιού. Οι γυναίκες έφτιαχναν με αυτά φυλαχτά για τους ναυτικούς και άλλοι τα χρησιμοποιούσαν σαν γιατρικό για τον πονοκέφαλο.

Η ΤΟΚΑ
Όση ώρα διαρκεί ο στολισμός του Επιταφίου, στο σοκάκι κάτω από την εκκλησία μας, οι άντρες του χωριού, όλων των ηλικιών, μαζεύονται για να παίξουν ένα παιχνίδι.  Ο λόγος για την γνωστή στους Βελανιδιώτες «Τόκα». Το έθιμο που αναβιώνει κάθε χρόνο στο χωριό μας, οι ρίζες του οποίου χάνονται στο βάθος των χρόνων, έχει ως εξής: Δημιουργούνται δύο ομάδες, οι παντρεμένοι και οι ανύπαντροι. Με ένα πάνινο τόπι και το καπάκι ενός βαρελιού για «τέρμα», ξεκινάει ο αγώνας. Στο τέλος συνηθίζεται η χαμένη ομάδα να κερνάει την νικήτρια στα καφενεία του χωριού, επισφραγίζοντας έτσι  το ραντεβού τους για την επόμενη χρονιά.

Η ΑΠΟΚΑΘΗΛΩΣΗ
Το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται η αποκαθήλωση όπου ο ιερέας κατεβάζει τον Εσταυρωμένο από τον Σταυρό και τον τυλίγει σε καθαρό σεντόνι.

ΤΑ ΕΓΚΩΜΙΑ
Το βράδυ της ίδιας ημέρας ψάλλεται ο όρθρος του Μεγάλου Σαββάτου. Κατά τη διάρκεια της ακολουθίας ψάλλονται σε τρεις στάσεις (μέρη) τα λεγόμενα Εγκώμια, μικρά τροπάρια πολύ αγαπητά στο λαό, αγνώστου ποιητή. Τα πιο γνωστά είναι «Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ», «Αἱ γενεαὶ πᾶσαι» και «Ὢ γλυκύ μου ἔαρ». Άνδρες και γυναίκες μοιράζονται αντίστοιχα δεξιά και αριστερά του ιερού και ψάλλουν εναλλάξ τα εγκώμια.

Η ΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΕΙΟΥ
Όταν νυχτώσει αρχίζει η ακολουθία και η περιφορά του Επιταφίου σε όλο το χωριό. Σε κλίμα κατάνυξης οι πιστοί ακολουθούν τον Επιτάφιο ενώ καθ’ όλη την όμορφη διαδρομή μέσα από τα γραφικά σοκάκια, οι γυναίκες, από τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών, ραίνουν τον κόσμο με κολόνιες και αρώματα.

ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ
Η μέρα κλείνει με το «κάψιμο του Ιούδα», όπου ένα ομοίωμα του Ιούδα καίγεται στην αυλή της εκκλησίας. Το «κάψιμο του Ιούδα» αποτελεί ένα ξεχωριστό έθιμο το οποίο αναβιώνει σε περιοχές της Ελλάδας, προσελκύοντας πλήθος κόσμου που θέλει να θαυμάσει την τιμωρία του φιλάργυρου προδότη. Η διατήρηση του εθίμου μέχρι σήμερα, μπορεί να εκφράζει την έντονη ανάγκη για αποτίναξη κάθε είδους προδοσίας.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *