Τα Βελανίδια αποτελούν μια ζωντανή ανάμνηση του Βυζαντίου λόγω του πλήθους ναών που υπάρχουν σε όλη την έκτασή του. Η αρχική θέση του οικισμού ονομάζεται “Παλιοκαμάρες” και προέκυψε από τη συνένωση μικρότερων οικισμών λόγω της ανάγκης των ανθρώπων για μια ενιαία κοινωνία.

Όπως μαρτυρούν χαλάσματα κοντά στο ναό του Αγίου Παντελεήμονος, ο οικισμός αυτός εγκαταλείφθηκε οριστικά από τους γηγενείς καθώς οι τελευταίοι μετακινήθηκαν στην σημερινή θέση του οικισμού η οποία υποθέτουμε ότι κατοικήθηκε γύρω στα 1770, με την εγκατάσταση Σπετσιωτών φυγάδων μετά τα Ορλοφικά.

Έτσι, πραγματοποιήθηκε η συνένωση των δυο οικισμών και η εξέλιξη του τα σημερινά Βελανίδια που φέρουν ξεκάθαρες αρχιτεκτονικές επιρροές από νησιώτικους οικισμούς κάτι που δικαιολογεί και δικαιολογείται από την τεράστια ανάπτυξη του ναυτικού επαγγέλματος σε αυτόν τον τόπο.

Κατά τον αρχαιολόγο Χάσλακ στην θέση του οικισμού τοποθετείται η αρχαία πόλη Σίδη, και πιο συγκεκριμένα στον όρμο του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται ανατολικά του Κάβο Μαλιά.

Το μέρος αυτό επέλεξαν σημαντικές μορφές της εκκλησίας μας όπως ο Άγιος Γεώργιος και ο Άγιος Θωμάς ο εν Μαλεώ προκειμένου να ασκητέψουν και να θαυματουργήσουν.